jueves, 22 de julio de 2010

Falleció Juan Carlos Medal, «Jaíto», miembro fundador de la Casa de las Ciencias

Sus restos mortales fueron trasladados al tanatorio de Servisa, donde hoy a las 13.30 horas será incinerado.
A CORUÑA/LA VOZ. 20/7/2010
Valoración (11 votos)
Juan Carlos Medal, uno de los fundadores de la Casa de las Ciencias y el responsable técnico del Planetario, falleció el domingo a los 63 años tras una larga enfermedad. Sus restos mortales fueron trasladados al tanatorio de Servisa, donde hoy a las 13.30 horas será incinerado.

Medal, que era conocido por sus amigos y compañeros como Jaíto, fue profesor en el colegio de los Jesuitas, donde también coincidió con Ramón Núñez Centella, con el que promovería la construcción de la Casa de las Ciencias hace 25 años, junto con Elena Rilo y Jesús Prado. Juan Carlos Medal también formaba parte de la asociación de amigos de este museo científico, así como de la agrupación astronómica Ío. Asimismo, formó parte de la Plataforma Cidadá pola Democracia en Sada, que se creó tras la moción de censura que devolvió el poder a Ramón Rodríguez Ares.

Ramón Núñez, que dirigió los Museos Científicos Coruñeses, recordó que una frase de la exposición dedicada a Galileo por el Muncyt, que ahora dirige, -«Hablarán de ti siempre las estrellas», verso que un autor barroco le dedicó a Galileo- se puede aplicar perfectamente a Jaíto.

«Es la persona que más horas pasó en el planetario. Enseñó durante 25 años a escolares gallegos a ver las estrellas. Y estoy seguro de que las estrellas están agradecidas a Jaíto porque las hizo más famosas», dijo Núñez, que explicó que «más de un millón de niños de Galicia escucharon sus comentarios. Con el entusiasmo con el que se lo decía los dejaba encandilados. El planetario tuvo una historia de 25 años muy importante, sirvió para que nacieran sociedades astronómicas como Ío y para intensificar la afición por la astronomía en Galicia, y se debe mucho a su trabajo».

«Estoy muy seguro de que cuando miremos el cielo nos acordaremos de Jaíto», concluyó.

martes, 29 de junio de 2010

Planeta Vida: exposición sobre Gaia no Museo de Ciencias Naturais de Barcelona


En el tema de la cultura científica, se acaba de presentar públicamente el proyecto, ya en fase avanzada, de un nuevo museo de ciencias naturales en Barcelona, que se inaugurará en Febrero 2011. En él ocupará un espacio predominante la exposición permanente PLANETA VIDA. El nombre le viene que ni pintado, porque ésa es la característica principal de la Tierra; la vida es quien ha modelado la faz de este planeta, y la que nos hace ser tan distintos de nuestros “hermanos” en el espacio, Venus y Marte.
Dentro de la exposición se describirá en detalle el “invisible”, y muchas veces olvidado,
mundo de los microbios. Los microbios, por tanto, van a tener un papel y una presencia muy destacados. Van a estar allí para explicar quiénes son, de dónde vienen y qué hacen. Y, muy importante, cómo sus actividades resultan esenciales para el desarrollo del resto de la biosfera. Esto, que los microbiólogos saben muy bien, y para quienes es obvio, necesita ser comprendido por el público en general. Cada ciudadano debería tener un conocimiento, ya fuera elemental, de la función de los microorganismos. Ésta sería una importante contribución social de los microbiólogos “profesionales”. Por una parte, para proporcionar una cultura científica a todos los públicos y, por otra, para despertar el interés y la curiosidad desde bien temprano en los más jóvenes, estimulando futuras vocaciones científicas. Esa cultura sería la mejor arma para luchar contra las patrañas esotéricas, y tomar decisiones razonadas y con conocimiento de causa, por ejemplo, sobre la propia salud (conveniencia de las vacunas, inconveniencia del abuso de antibióticos, etc.). Y también para hacernos comprender nuestra responsabilidad en la conservación del medio (correcto reciclado de los desechos, efectos del abuso de jabones y detergentes contaminantes, entre otros).
La cultura científica, y el papel fundamental del conocimiento de la actividad de los
microbios, sería esa “Vela en la oscuridad” (Microbiología SEM 13:237- 242, 1997) que propugnó valientemente Carl Sagan (1934-1996), un extraordinario científico y divulgador que combinó rigor y sencillez para hacer comprensibles y atractivos temas “difíciles” para un público no experto. En términos simples, diríamos que la divulgación científica tiene que enseñar al que no sabe y no ofender al que sabe. Sagan es el mejor ejemplo de que, presentado de manera adecuada, cualquier tema científico puede interesar tanto al lego como al experto. Aunque no está de más que quien lo haga tenga, como en su caso y en el de muchos otros (Lewis Thomas, Bernard Dixon, Rachel Carson, James Lovelock, por ejemplo), un extenso bagaje científico a sus espaldas. La diferencia entre quien divulga lo que sabe por experiencia, y quienes sólo se sienten atraídos por el pastel de la divulgación es abismal, y, los resultados lo demuestran.
PLANETA VIDA, en el conjunto del nuevo Museo de Ciencias Naturales de Barcelona, es una iniciativa conjunta del Ayuntamiento de la ciudad y del Departamento de Cultura y Medios de Comunicación de la Generalitat de Catalunya. El Museo está dirigido por la etóloga Anna Omedes Regàs. Tiene prevista su apertura para febrero de 2011, y se ubicará en el Espai Blau (el Espacio Azul) del Forum de Barcelona. Es éste un edificio singular realizado por los arquitectos Herzog & de Meuron (véase la imagen adjunta), firma que realizó, entre otras construcciones singulares en las principales ciudades del mundo, el estadio “Nido” de Pekín, para los Juegos Olímpicos pasados. Es un enorme triángulo de 180 metros de lado, que con un poco de imaginación, evoca una ballena rompiendo majestuosa el azul profundo del mar para elevarse hacia el azul liviano del cielo.
El proyecto se ha encomendado a Ricardo Guerrero, a título de comisario del mismo. No cabe duda de que su experiencia y profesionalidad son la mejor garantía del resultado. Cuenta con un equipo completamente dedicado, en el que cabe destacar a Mercè Piqueras, cuya trayectoria en difusión y comunicación de la ciencia es bien conocida. La exposición pretende exponer los últimos avances de la biología y, a través de la “biografía de Gaia”, mostrar los principales procesos de cooperación entre la vida y la Tierra, que han hecho este planeta tan diferente de lo que sería si no hubiera aparecido y evolucionado la vida sobre él. Ante un proyecto museístico y científico de tal envergadura, recordamos a nuestro amigo Pere Alberch, que nos dejó prematuramente en 1998, a los 43 años. Director del Museo de Ciencias Naturales de Madrid por un breve período, había dicho que “Los grandes museos de historia natural a menudo están inmersos en su glorioso pasado y tradiciones. Si continúan pensando así, incapaces de enfrentarse a los nuevos retos, acabaran siendo museos de ellos mismos” (Trends Ecol. Evol. 8: 372-375, 1993). El nuevo museo, y la exposición PLANETA
VIDA miran al futuro aprendiendo del pasado. Aunque referido a otro contexto, podríamos recordar las palabras de Gabriel Celaya, que nos dice: “no reniego de mi origen, pero digo que seremos, mucho más que lo sabido, los factores de un comienzo...” Comienzo que puede ser punto de partida y referencia para museos y centros que opten por difundir el conocimiento de los microorganismos desde el rigor y el entretenimiento, para dar a conocer su papel en la historia de la vida y de Tierra. Esta exposición será una nueva aventura científica, y los microbios se la merecen.

Carmen Chica (carmen.chica@fcri.cat)

Fundació Catalana per a la Recerca i la Innovació, Barcelona

lunes, 28 de junio de 2010

European Union. New Eurobarometer report shows that Europeans are interested in science and want EU research boosted

According to an Eurobarometer report recently published, nearly 80% of Europeans are interested in scientific discoveries and developments and more than 70% think EU-funded research will become more important in the future. The report also shows a very high public awareness of the importance of science. Europeans also indicated that they would like to see better communication on scientific works and greater support for young researchers.
The survey was conducted through interviews in 32 European countries to evaluate European citizens’ attitudes towards science and technology. It was conducted between 29th January and 25th February 2010. The results are available on the public opinion webpage of the Europa website.

jueves, 10 de junio de 2010

Primeira entrada do Blog: os Estatutos non-oficiais

ASOCIACIÓN GALEGA DE COMUNICACIÓN CIENTÍFICA


Estatutos e código ético

CAPÍTULO I. Denominación

Artigo 1 .- A Asociación Galega de Comunicación Científica (AGCC), constitúe unha entidade que reúne xornalistas especializados en comunicación social da ciencia, técnicos de museos de ciencia e tecnoloxía, medicina e medio ambiente, así como outros profesionais, en especial as organizacións e institucións científicas campo da ciencia da comunicación, tecnoloxía e medio ambiente.

A Asociación está dirixida especialmente aos profesionais das institucións dentro do ámbito lingüístico e cultural galego, así como as organizacións e empresas que teñen sede en Galicia.

Artigo 2 º .- A Asociación, o amparo do artigo 22 da Constitución, regulará as súas actividades en conformidade coa Lei 7 / 1997 de 18 de xuño, de asociacións (2423 DOGC de 1 xullo) e tamén segundo os seus estatutos.

FINS QUE A ASOCIACIÓN SE PROPÓN

Artigo 3 º .- Os obxectivos da Asociación son:

a. Explicar as cuestións científicas, a medicina tecnolóxica e ambiental ao público en xeral e promover a presenza destas informacións nos medios de comunicación e fomentar a formación ea dedicación dos xornalistas neste dominio.

b. Garantir a independencia e obxectividade do contido da información e da liberdade de expresión.

c. Facilitar o diálogo, relación e acceso ao financiamento e promoción de fins de información.

d. Facilitar reunións con persoas e entidades que teñan coñecemento ou materias de interese para a Asociación.

e. Promover a relación entre profesionais de medios de comunicación e museos científicos cos profesionais da ciencia.

f. Promover o uso do galego no campo da comunicación científica.

Artigo 4 .- A Asociación pode colaborar co Colexio de Xornalistas de Galicia. Tamén pode combinar ou federarse as asociacións máis amplas estatais ou a institucións internacionais de natureza semellante, por acordo dos seus membros en Asemblea Xeral, sempre que os seus obxectivos non choquen cos presentes estatutos e manteñan sempre a independencia de actividade da Asociación.

Enderezo Social

Artigo 5 º .- A sede da Asociación é:

Capítulo II. MEMBROS DA ASOCIACIÓN

Artigo 6 º .- Os membros da Asociación englóbanse nas seguintes categorías:

1. a. membros ordinarios: Pertencen a esta categoría de profesionais que realizan as tarefas de información científica ou tecnolóxica, científica ou tecnolóxica seccións de xornais, revistas, axencias, radio, televisión e produción; técnicos de museos científicos, escritores especializados en cuestións científicas ou técnicas; editores divulgadores científicos, profesor ou investigador no campo da comunicación científica, oficinas de comunicación empregado en institucións, organizacións ou empresas pertencentes ao científico ou tecnolóxico, calquera persoa cuxo comportamento profesional é considerada como comunicador da ciencia para o Consello de Administración da Asociación. Os socios ordinarios teñen dereito a votar e pagar a taxa determinada pola Dirección e aprobado pola Asemblea Xeral. Os alumnos matriculados con títulos universitarios relacionados coa ciencia e á comunicación científica pode pertencer a AGCC coma socios ordinarios pagando só o 25% da cuota.

2. b. Membros Honorarios: A esta categoría poden pertencer a todos aqueles que, polos seus méritos no campo da ciencia e a tecnoloxía merezan que a Xunta Directiva propoña o seu ingreso na Asociación. Terán voz e voto nas reunións e estarán exentos do pagamento da cuota.

Artigo 7 º .- A asociación contempla a categoría de entidades colaboradoras que poderán incluír institucións, organizacións, centros de investigación, universidades e empresas que realizan actividades relacionadas coa ciencia e tecnoloxía. Farán unha contribución non inferior ao mínimo establecido pola Asemblea Xeral. Un representante de estas entidades as acreditará nas asembleas da Asociación, as que terá voz. As entidades colaboradoras terán dereito a recibir a mesma información que se envíe aos membros ordinarios.

Artigo 8 .- A Xunta Directiva decidirá en cada reunión sobre as solicitudes de admisión e as aprobará ou rexeitará segundo o seu criterio. Os nomeamentos de novos socios da Asociación deberán ser presentadas por escrito. Serán enviadas o Secretario con tódolos detalles e calificacións necesarias para optar a súa aprobación. Calquera membro poderá ser obrigado a depositar unha copia asinada das normas da Asociación diante do secretario, como proba de aceptación das condicións da asociación. Sen embargo, xa que a incorporación a Asociación e voluntaria, a baixa comunicarase por escrito a Asociación.

ORGANOS DIRECTIVOS E FORMAS DE ADMINISTRACIÓN.

Artigo 9 º .- Os órganos executivos da Asociación serán o Presidente, a Xunta Directiva e a Asemblea Xeral de membros.

Artigo 10º.- O Presidente da Asociación asumirá a representación legal e executará os acordos adoptados pola Xunta Directiva e a Asemblea Xeral.

Artigo 11º.- A Asemblea Xeral, integrada por tódolos socios, celebrarase unha vez o ano, na data e lugar que determine a Xunta Directiva. Entre dúas asembleas Xerais de anos consecutivos haberá unha separación mínima de 5 meses e unha máxima de 16. Un 25% dos membros formarán quórum. Se non se alcanza o quórum, a Xunta Directiva pode esperar unha segunda convocatoria nas seguintes horas.
A Asemblea Xeral reunirase en sesión extraordinaria cando así o esixan as disposicións vixentes, xa se o acorda a Xunta Directiva, como se é petición dun mínimo do 25% dos socios.

Artigo 12 º .- A Xunta Directiva da Asociación estará formada por un presidente, un vicepresidente, un secretario, un tesoureiro e cinco vogais, elixidos de entre os membros da Asociación por un período de dous anos.

A elección da Xunta se fará renovando tódolos cargos a vez e polo sistema de listas fechadas, que contemplen tódolos cargos que sexa necesario elixir. As nomeacións quedarán abertas ata dúas semanas antes da data sinalada para a Xunta. As papeletas distribuiranse entre todos os asociados que poderán delegar su voto o ben envialo por correo o outros medios.

Artigo 13 º .- A Xunta Directiva posúe as seguintes facultades:

a. Ostenta e exercita a representación da Asociación e leva a dirección e a administración de maneira más ampla que recoñeza a lei, cumprindo así as decisións tomadas pola Asemblea Xeral e de acordo co as normas, instrucións e directrices xerais que esta Asemblea Xeral estableza.

b. Toma-los acordos necesarios en relación coa comparecencia ante os Organismos Públicos e polo exercicio de todo tipo de accións legais e a interposición dos recursos pertinentes.

c. Propoñer a Asemblea Xeral a defensa dos intereses da Asociación.

d. Propoñer a Asemblea Xeral o estabelecemento das cuotas que os membros da Asociación deberán satisfacer.

e. Convocar as Asembleas Xerais e vixiar que os acordos tomados se cumpran.

f. Presentar o balance e o estado de contas de cada exercicio ante a Asemblea Xeral para que os aprobe e confeccionar os presupostos do exercicio seguinte.

g. Elaborar a memoria anual de actividades o admiti-la aprobación na Asemblea Xeral.

h. Contratar os empregados que poida ter a Asociación.

i. Inspeccionar a contabilidade e preocuparse porque os servizos funcionen con normalidade.

j. Establecer grupos de traballo para conseguir, de maneira máis eficiente e eficaz os fins da asociación, e autorizar os actos que proxecten realizar

j. Establecer grupos de traballo para conseguir, de maneira máis eficaz e eficiente os fins da Asociación, e autorizar os actos que se proxecten realizar.

k. Nomear o Vocal da Xunta Directiva que teña que encarregarse de cada grupo de traballo a proposta de este mesmo grupo.

i. Facer as xestión que sexa necesario ante Organismos Públicos, de Entidades e de outras persoas, para conseguir subvención ou outro tipo de axudas, así como o uso de locais ou edificios que se convertan en un lugar de convivencia e comunicación, así como centro de actividades de eco cidadán.

m. Dispoñer do fondo económico da Asociación, seguindo as liñas presupostarias marcadas.

n. Resolver provisionalmente calquer caso no previsto nos presentes Estatutos, dando conta a primeira Asemblea Xeral.

o. Calquer outra facultade que non sexa atribuída de unha maneira específica a outro de os órganos de goberno da Asociación que quedan delegaranse expresamente na Xunta Directiva.

Artigo 14 .- Son propias ao Presidente as seguintes funcións:

a. O director e representante legal da Asociación, por delegación da Asemblea Xeral e do Consello de Administración.

b. A presidencia e a dirección dos debates, tanto na Asemblea Xeral como no Xunta Xeral.

c. Voto de calidade decisorio en caso de empate ou falta de consenso ou outras situacións de gran resgo para o futuro da Asociación.

d. Convocatoria das reunións da Asemblea Xeral e da Xunta Directiva.

e. Visar as actas e os certificados, confeccionados polo Secretario da Asociación, así como os documentos mercantís e financeiros elaborados e firmados polo tesoureiro.

f. As atribucións que quedan propias do cargo e as que lle delegue a Asemblea Xeral ou a Xunta Directiva. O Presidente será sustituído, no caso de ausencia ou enfermidade, polo Vicepresidente ou polo vocal de máis idade da Xunta Xeral neste orden.

Artigo 15 .- O Tesoureiro terá a función de custodia e control dos recursos da Asociación, así como o orzamento, o balance e liquidación de contas, a fin de presenta-los a Xunta Directiva. Será encarregado de lavar un libro de caixa. Asinará os recibos das cuotas e outros documentos de tesourería. Pagará as facturas aprobadas pola Xunta Directiva, que deberán ser previamente visadas polo presidente. Ingresará os sobrantes en depósitos abertos en estabelecementos de crédito ou aforro.

Artigo 16.- O Secretario deberá custodiar a documentación da Asociación, levantar, redactar e firmar as actas das reunións, das asembleas Xerais e Xunta Directiva, actuando como Secretario das mesmas. Son tamén funcións do Secretario redactar e autorizar as certificacións que se teñan que entregar así como levar o libro de rexistro de socios da Asociación.

Artigo 17.- Os cargos poderán ser reelixidos un máximo de tres veces consecutivas e sen limitación en mandatos alternos.

Artigo 18.- Cada ano, a Asemblea poderá nomear dous auditores a escoller por parte dos membros que non pertenzan a Xunta.

Artigo 19.- A Xunta Directiva deberá reunirse un mínimo de seis veces o ano, en lugares e datas a determinar pola propia Xunta. As votacións deberán ser por maioría simple dos presentes. En caso de empate o Presidente terá o voto de calidade.

Artigo 20.- A pertenza a Asociación estará condicionada pola observancia da ética profesional. Os errores ou inexactitudes deliberados ou frecuentes na información, os abusos de confianza e as actuacións prexudiciais para os intereses profesionais dos membros da Asociación serán considerados como unha infracción das obrigacións.

Artigo 21.- Un membro contra o que fixera unha queixa formal de infrinxir o artigo 20 pode ser requirido ante a Xunta Directiva, da que haberá o menos cinco membros presentes. Unha copia escrita da queixa deberá ser enviada o demandado o menos tres semanas antes da vista. A Xunta, que será a única instancia con poder disciplinario, ten a potestade de percibir, suspender ou expulsar o membro demandado. Deberá redactarse unha resolución escrita das razóns de calquer suspensión ou expulsión e presentala na seguinte Asemblea Xeral Ordinaria.

Unha queixa formal deberá ser enviada por escrito e debidamente firmada polo demandante.

Artigo 22.- O órgano de goberno poderá sancionar as infraccións cometidas polos socios que incumpran as súas obrigas. Estas infraccións poderanse calificar de leves, graves ou moi graves, e as sancións correspondentes poden ir dende unha amoestación ata a expulsión da asociación según estableza o regulamento interno.

O procedemento sancionador se inicia de oficio ou ben como consecuencia de unha denuncia ou comunicación. A Xunta Directiva nomea un instrutor, que tramita o expediente sancionador, que propón a resolución, previa audiencia do presunto infractor. A resolución final, que debe estar argumentada, e adoptada por este órgano de goberno.

Os socios sancionados que non estean de acordo co as resolucións adoptadas poden solicitar que se pronuncie a Asemblea Xeral, que a confirmará ou ben acordará que as resolucións sexan oportunamente sobreseídas.

Artigo 23.- Poderá convocarse unha Asemblea Xeral Extraordinaria por parte da Xunta Directiva notificándoo con tres semanas de antelación, sempre que a Xunta o estime necesario. Tamén poderá convocarse nos dous meses seguintes a solicitude por escrito de un grupo mínimo do 20% dos asociados. A Xunta Directiva debe enviar a orden do día da Asemblea Xeral Extraordinaria a tódolos asociados con unha antelación de o menos tres semanas previas a data de celebración.

Artigo 24.- Se non se determina o contrario, tódolos procedementos e decisións da Asociación e os seus comités, serán privados e confidenciais, e non poderán facerse públicos. Os directivos da Asociación poderán facer declaracións en nome propio, pero non no nome da Asociación se non é con autorización expresa da Xunta Directiva.

Artigo 25.- A cuota anual será determinada pola Xunta Directiva e aprobada na Asemblea Xeral.

Artigo 26.- O Tesoureiro, coa axuda do Secretario, deberá preparar para a Xunta Directiva e presentar en nome de ésta na Asemblea Xeral Ordinaria, un informe que amose o estado das contas da Asociación a 31 de Decembro de cada ano, data na que tódalas cuotas deberan ter sido satisfeitas. A pertenza de calquera membro que non pagara a cuota anual no mes seguinte depois da data sinalada recibirá un aviso e no caso de que non a satisfaga, e depois de un apercebemento, su pertenza a Asociación caducarase. Esta resolución deberá ser tomada pola Xunta Directiva e aprobada polos auditores que foran sido nomeados según o punto 12.

Artigo 27.- En caso de disolución, a Asemblea nomeará unha comisión, que decidirá o destino do patrimonio que nese momento teña a Asociación.

En calquer caso o patrimonio que nese momento teña a Asociación será destinado a unha entidade benéfica, científica ou cultural, e non se poderá repartir entre os membros da Asociación.

Artigo 28.- Calquera ponto de estos estatutos só poderá ser modificado nunha Asemblea Xeral, Ordinaria ou Extraordinaria. A proposta deberá ser presentada por un mínimo do 10% dos membros con dereito a voto e se deberá aprobar por dous terzos dos presentes. Todo membro que non poda asistir a unha Asemblea poderá delegar o seu voto.

Artigo 29.- A Xunta Directiva resolverá co seu criterio os aspectos non previstos nestes Estatutos.

Estes Estatutos son os aprobados na mesma Asemblea Xeral Ordinaria que figura no certificado de Asemblea Xeral Ordinaria do de do 2010.


A Coruña do do 2010.